AVG en gegevensuitwisseling in het kader van schuldhulpverlening

31 mei 2018

Vanuit verschillende leden krijgt de NVVK signalen dat schuldeisers in het kader van de AVG niet goed weten hoe om te gaan met het uitwisselen van gegevens. Diverse organisaties vragen (herhaaldelijk) om machtigingen van cliënten. Bij een meerderheid van de NVVK-leden is dit echter niet aan de orde. De NVVK heldert enkele prangende vraagstukken op.

Grondslag voor uitwisseling gegevens voor schuldhulpverlening
Per 25 mei is de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) van toepassing. Om gegevens te mogen uitwisselen is een verwerkingsgrond noodzakelijk. De leden van de NVVK voeren met name de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) uit. Dit is de voornaamste wettelijke grondslag voor de gegevensuitwisseling. De opgevraagde gegevens bij schuldeisers zijn noodzakelijk om haar (publieke) taak uit te voeren.

Geen machtiging nodig voor schuldregeling door gemeenten
In geval de gemeente schuldhulpverlening aanbiedt, is een machtiging niet aan de orde. Gemeenten geven een beschikking af die toegang geeft tot schuldhulpverlening. Dit is een eenzijdig (bestuursrechtelijk) besluit van de gemeente als overheidsorgaan. Daarvoor is geen toestemming van een cliënt nodig. Sterker nog, gezien de ongelijkwaardige verhouding tussen burgers en een overheidsorgaan zou een dergelijke toestemming niet voldoen aan de belangrijke eis uit de AVG, namelijk dat deze toestemming ‘vrij is gegeven’. Inwoners willen immers graag worden toegelaten tot hulpverlening en bevinden zich daarmee in een afhankelijkheidsrelatie tot de gemeente. Deze juridische eisen aan toestemming zijn onder de AVG nog strenger.

De NVVK adviseert om schuldeisers de mogelijkheid te bieden om, indien gewenst, steekproefsgewijs beschikkingen op te laten vragen op basis waarvan gegevens uitgewisseld worden.

Beschikking of machtiging bij schuldregeling door private leden
Niet alle leden van de NVVK zijn overheidsorganisaties. Wel werkt het merendeel van de NVVK-leden in opdracht van een gemeente. De private leden beschikken (veelal) over een mandaat van de gemeente waarvoor zij werken en sluiten op basis daarvan een overeenkomst met de klant. Ook in dit geval ligt er een beschikking ten grondslag aan de dienstverlening.

Indien de schuldhulpverlening opgezet wordt in opdracht van een derde partij, bijvoorbeeld een werkgever, dan wordt geen beschikking afgegeven. Ook in dit geval ligt de overeenkomst met de derde ten grondslag aan het uitvoeren van de schuldregeling.

In gevallen waarin de klant zichzelf heeft gemeld bij een private partij, dan is er geen andere grondslag aan te wijzen dan de toestemming van de klant.

Voor schuldeisers is het lastig in te schatten welke private NVVK-leden wel en niet in opdracht van een derde partij werken. Heldere communicatie over de grondslag van uitwisseling kan dus de veelal onnodige vraag om toestemmings- en garantieverklaringen wegnemen.

De Volkskredietbank Noord-Oost Groningen heeft een voorbeeldbrief opgesteld, die gemeentelijke NVVK-leden kunnen gebruiken als leidraad.

- Voorbeeldbrief wettelijke grondslag gegevensuitwisseling gemeentelijke leden (inzichtelijk voor NVVK-leden)


« Terug

Naar boven